Άσωτος

 

Λοιπόν να ξέρεις

δε σε φοβάμαι εσένα γιε μου

γιατί μια μέρα

και τούτο να κρατήσεις όπως σήμερα

στο λέω

μια μέρα θα γυρίσεις

και θα΄χεις τον ουρανό στα μάτια

και άμμο απ’τις ερήμους που περπάτησες

στα φθαρμένα σου σανδάλια

και τη δροσιά απ’τα φιλιά των γυναικών

στα δυο σου χείλη

και βιωμένο πόνο από τη μοναξιά

την εγκατάλειψη

τη πείνα και τις κακουχίες

σε κάθε κύτταρό σου

σε κάθε αμυχή της σάρκας σου

και θα’χεις συσσωρεύσει γνώση και σοφία

και εμπειρίες πολύτιμες

και οι εκδορές σου με το αίμα ξεραμένο θα’ναι

αλλά στο άγγιγμα πάντα θα πονάνε

μα για τον αδελφό σου

γι αυτόν έχω στο στήθος μου το βάρος 

που προτιμά την ησυχία της γλυκερής ασφάλειας

από την περιπέτεια να ζήσει

να μεγαλώσει, να γεράσει

στο πεπερασμένο, το εφικτό

το λίγο

απ’το να κλέψει ακτίνες του ήλιου της αυγής

για να ζεσταίνει το κορμί του

και νερό να πίνει απ’τα ποτάμια

για να πορεύεται ως το βράδυ

για κείνον πάντοτε θ’ανησυχώ

που θα ξυπνήσει μια μέρα

γέρος

όπως εγώ είμαι τώρα

και θα πονάει παντού μα όχι απ’του σώματος αρρώστιες

αλλά απ’του μυαλού και της ψυχής τις κατηγόριες

πως ενώ μπορούσε δεν το τόλμησε

πως ενώ του έπρεπε, δεν θάρρεψε

πως ενώ το έβλεπε, δεν το άγγιξε

και τότε

σε ξορκίζω γιε μου

να τον σπλαχνιστείς τον μεγαλύτερο αδελφό σου

και λίγο απ’τον ουρανό σου να του δώσεις

λίγη απ’τη φλόγα της ψυχής σου

λίγο απ’το απέραντο του ορίζοντά σου

κι από του βλέμματός σου

την ελπίδα

τη χαρά

την αγάπη

πως κι αύριο και πάντα

αδελφός σου θα’ναι

και άλλος ποτέ κανείς

δεν θα στον δώσει πίσω ακέραιο

αν στον απρόσβλητο κόσμο

κόσμο που διάλεξε να ζει

τεμαχισμένος σου ψελλίσει ένα πνιχτό

‘συγχώρεσέ με’

και μόνος

πιο μόνος απ’όσο έζησε ποτέ

στην αγκαλιά σου ξεψυχήσει…

Τι είσαι εσύ για τον κόσμο;

 

Θέτω το ερώτημα όμως γνωρίζω πως πρόκειται στην ουσία για κάτι άλλο. Πρόκειται για αίνιγμα.

Το αίνιγμα έχει θαυμαστές ομοιότητες με έναν κώδικα. Έναν κώδικα όμως ξεχωριστό που κανείς ή δεν μπορεί ή δεν θέλει να σπάσει. Η παραβίαση του κώδικα ισοδυναμεί με λύση του αινίγματος αλλά και με κάτι ακόμη. Το πρόβλημα της μεταγραφής του νοήματός του.

Τούτο σημαίνει ευθύνη. Και βούληση για αληθινή δράση.

Τι είναι ο ποιητής για τον κόσμο;

Αν δεν ανήκει σε αυτόν τον κόσμο το ερώτημα δεν συνιστά αίνιγμα. Είναι απλά ένα περιττό φορτίο και με ευχαρίστηση αποβάλλεται.

Αν ο ποιητής ανήκει σε αυτόν τον κόσμο το αίνιγμα διαλάμπει, έχει ζωή, ανασαίνει. Και αναμένει το λύτη.

Τι είναι ο ποιητής για τον κόσμο;

Η ιστορία δεν διευκολύνει τον ποιητή.

Ο χρόνος είναι εχθρός του ποιητή κι ακόμα εχθρός του είναι ο ορίζοντας. Οποιοσδήποτε ορίζοντας.

Οι αφηγήσεις δεν διευκολύνουν τον ποιητή.

Οι ιστορήσεις, τα λογοτεχνήματα, οι θεωρήσεις.

Οτιδήποτε προβάλλει τον εαυτό του ή οτιδήποτε κραυγάζει την κατασκευή ενός εαυτού.

Ο εαυτός δεν διευκολύνει τον ποιητή.

Συνεπώς, ακόμη κι αν απαντηθεί το ερώτημα, κανείς δεν μπορεί να το μεταγράψει. Αν το δούμε διαφορετικά, πιο εξυπηρετικά με μια έννοια, η μεταγραφή του νοήματος έχει ήδη αποβληθεί από τον κόσμο.

Ο κόσμος 'δεν έχει ανάγκη' τον ποιητή.

Αλλά λιμοκτονεί για την ποίηση.

Εκείνο που πυργώνεται με συμπαγή βεβαιότητα εμπρός μου είναι η αλήθεια του ποιητή. Χωρίς αυτόν ο κόσμος δεν μπορεί να μοιράσει τον εαυτό του. Χωρίς αυτόν ο κόσμος μοιάζει με έναν τυφλό που προσποιείται ότι βλέπει ώσπου να πέσει στο χαντάκι. Δεν είναι η ντροπή της πτώσης. Είναι το όνειδος της αποκάλυψης.

Η αλήθεια του ποιητή, λοιπόν, τι παράδοξο, μεταγράφεται.

Έχει ρυθμό και δόνηση, έχει αίμα και ρίγος.

Χωρίς το ρίγος της κάθε στιγμής δεν αρδεύεται η αιωνιότητα.

Ο ποιητής γεννιέται με το ρίγος και το μεταδίδει αφειδώλευτα. Πάντα, για όσο ζει, για όσο αναπνέει. Ακόμα κι όταν δεν ζει. Όταν μνημονεύεται ή όταν καταδικάζεται.

Τι είναι ο ποιητής για τον κόσμο;

Το αίνιγμα επιστρέφει σε κείνον που το έθεσε.

Κάθε φορά που ακυρώνεις τον ποιητή μέσα σου, χλευάζεις το αιώνιο στο αίμα σου.

Κάθε φορά που σκοτώνεις τον ποιητή, κλείνεις το στόμα και τη μύτη σου για να μην ανασαίνεις.

Κάθε φορά που αρνείσαι το βλέμμα στον ποιητή, το στρέφεις στον εαυτό σου.

Τι είσαι εσύ για τον κόσμο;

Jamie Poole

Kenneth White - Ανοικτή Επιστολή

 

 

 

Kenneth White, Ανοικτή Επιστολή

[μτφ Αν. Τριφύλλης, ΓΡΑΜΜΑΤΑ και ΤΕΧΝΕΣ, τ. 15, Μαρ. 1983]

Georg Trakl - Η νύχτα

 

Georg Trakl

Μτφ: Αν. Τριφύλλης

πηγή: περ. ΓΡΑΜΜΑΤΑ και ΤΕΧΝΕΣ (τ. 9, Σεπ. 1982)

Paul Celan - Ολόκληρη η ζωή

 

 

 

Paul Celan

μτφ: Αντώνης Τριφύλλης

πηγή: περ. ΓΡΑΜΜΑΤΑ και ΤΕΧΝΕΣ, τ. 4, Απρ. 1982

Ο κος Α - Ο ευέλικτος νους του μοναχικού ισορροπιστή

Καρδιές κλειστές

και δάκρυα παγωμένα

δεν θέλω να υμνώ

είναι η μοναξιά του ποιητή

μια φυλακή φτιαγμένη από όνειρα νεκρά

είναι η ψυχή του ερημίτη

μια χιονισμένη κορυφή

και απρόσιτη…

Βλέμματα ορφανών παιδιών

και προδομένα δειλινά

δεν το αντέχω να ιστορώ

είναι η μητέρα ενός στρατιώτη

κάστρο που αγναντεύει το θάνατο

είναι το κλάμα ενός περιστεριού

ό,τι απόμεινε από μια κερδισμένη μάχη…

Χέρια που αγγίζουν το κενό

και σώματα που στερεώνουν το τίποτε

κουράστηκα να τραγουδώ

είναι η ανάσα ενός εργάτη στη γη

ιερή σαν αίμα

είναι η προσευχή ενός χαμένου ασώτου

φωτιά σε έναν άδειο ουρανό…

Στο άσπρο

θα αντιστοιχώ πάντοτε το μαύρο

Κάποιες φορές

που θα είμαι γκρι

θα είμαι αθέατος

κρυφός θα είμαι απ’όλους

Στο αχανές

πάντα θ’αντιστοιχώ

εσένα

Στο μαύρο

πάντα θ’ αντιστοιχώ το άσπρο

Αν τύχει σκιές να αδράξω από γκρι

θα είμαι δόνηση

θα είμαι μουσική

και θα σωπαίνω

Στο άπειρο

θα αντιστοιχώ

πάντα εσένα

Στη νύχτα

έμαθα να αντιστοιχώ το πρωινό

μα κάποτε δεν είμαι νύχτα

ούτε αυγή

κάποτε είμαι απλά ένα φεγγάρι φωτεινό

κι άλλοτε ένας θλιμμένος ήλιος

Κι όταν χρειάζομαι κι άλλο λευκό

κι όταν μου λείπει φως για να υπάρξω

θα το δανείζομαι από σένα

Έμαθα στην αγάπη

να αντιστοιχώ

μόνο αγάπη…

Ο κος Α

γεννήθηκε απλά

χωρίς θορύβους

κι είναι γι’αυτό

αόρατος σχεδόν

και τυχερός

που δεν υπάρχει για κανέναν…

Ο κος Α

αναγνωρίζει στον ήλιο τον εαυτό του

αλλά δεν είναι ποιητής

γιατί αγνοεί πράγματα στοιχειώδη

όπως τι είναι «λέξη» και τι «πρόταση»

και τι «σημείο στίξης»

Ο κος Α

όμορφα

και συνειδητά

απλά

υπάρχει…

Ο κος Α

είναι με τη Νύχτα

αξεχώριστος

κι όμως

δεν είναι μάγος

γιατί δεν έμαθε πράγματα βασικά

όπως τι είναι «μαγεία»

και «πανσέληνος»

και «άνθος του κακού»

Ο κος Α

όμορφα

ροϊκά

πολύ απλά

υπάρχει…

Ο κ. Α είπε:

Το όνομά μου αρχίζει από Α. Για την ακρίβεια, το όνομά μου είναι το Άλφα, Και από Α αρχίζουν λέξεις που αγαπώ. Όπως η λέξη αγώνας και η λέξη άγνωστο. Όπως η λέξη απρόοπτο και η λέξη άνθρωπος. Ναι, το όνομά μου είναι το Άλφα. Και έτσι συστήνομαι.

Και ο κ. Α είπε επίσης:

Κληρονόμησα τον άνθρωπο και αυτόν κληροδοτώ. Τίποτε άλλο δεν γνωρίζω εκτός από αυτό. Δεν είμαι ευτυχισμένος ούτε δυστυχισμένος. Δεν είμαι ασήμαντος ούτε σημαντικός. Δεν είμαι γεμάτος ούτε κενός. Είμαι απλά προορισμένος να είμαι. Και αυτό προσπαθώ να ανιχνεύσω σε κάθε μου βηματισμό.

Αποτελούμαι από φωτιά. Πολεμώ ό,τι με απειλεί αλλά δεν μπορώ να σκοτώσω. Θέλω να μάθω πως μπορώ να ισορροπώ ανάμεσα στο άπειρο και στη στιγμή. Θέλω να μάθω γιατί είμαι αχανής και γιατί είμαι πεπερασμένος.

Αποτελούμαι από νερό. Αγκαλιάζω το χτες με το σήμερα και είμαι ποτισμένος μονάχα από την προσδοκία του αύριο. Είμαι ροϊκός και ταυτόχρονα συμπαγής.

Αποτελούμαι από αέρα. Αλλάζω διαρκώς, κινούμαι, ελίσσομαι, μεταμορφώνομαι κι αυτό με ανανεώνει, με αναγεννά, με εμπλουτίζει.

Αποτελούμαι από γη. Στο πέρασμα των χιλιετηρίδων μαθαίνω τον εαυτό μου, στο πέρασμα των αιώνων αιχμαλωτίζω γνώση και επιβιώνω.

Είμαι τετραπλός και ενιαίος.

Μαθαίνω από εκείνα που περιέχω κι αυτά που περιέχουν εμένα.

Ο κ. Α μίλησε πάλι:

Έμαθα μικρός πως ο φόβος χαλυβδώνει την θέληση.

Έμαθα έφηβος πως το σώμα μου είναι κάτι άλλο απ'το κορμί μου.

Έμαθα νέος πως έχει γλώσσα ο νους και η καρδιά.

Έμαθα ώριμος πως ο χρόνος είναι το μοναδικό που δεν σου δανείζεται γιατί δεν μπορείς να το επιστρέψεις.

Έμαθα γέρος πως αν ζεις τη κάθε στιγμή είσαι αθάνατος.

Έμαθα να πεθαίνω για κάθε τι που τελειώνει.

Κι έμαθα να ζω για κάθε τι που αρχίζει.

Ο κ. Α είπε μετά:

Κάποτε ερωτεύτηκα βαθιά και πληγώθηκα πολύ. Επειδή πληγώθηκα γνώρισα τον πόνο. Επειδή πόνεσα πολύ γνώρισα την μοναξιά. Επειδή έμεινα μόνος αναζήτησα το Θεό.

Αναζητώντας το Θεό, ανακάλυψα τον εαυτό μου.

Μου αρέσει να εξερευνώ τις εποχές.

Τον χειμώνα γίνομαι εσωστρεφής και συρρικνώνομαι. Συσσωρεύω ενέργεια και μιλώ με τον εαυτό μου.

Την άνοιξη γίνομαι εξωστρεφής και εκδιπλώνομαι. Αγκαλιάζω την δημιουργία και ανθίζω ξανά.

Το καλοκαίρι ερωτεύομαι το φως και γίνομαι φως. Στερεώνω το βηματισμό μου και γίνομαι ακέραιη δράση.

Το φθινόπωρο υποδέχομαι τον πόθο του θανάτου και της ολοκλήρωσης. Ξέρω πως εναρμονίζομαι με την αρνητικότητα και αυτό με κάνει ακόμη δυνατότερο.

Έχω πολλά ονόματα. Έχω το όνομα του πνεύματος και το όνομα της ψυχής. Έχω το όνομα της καρδιάς και το όνομα του σώματος. Με καλούν και ακούω, με επικαλούνται και υπακούω. Το όνομά μου είναι ένας ήχος, μια μελωδία. Όποιος την γνωρίζει είμαι δικός του. Και είναι ολόκληρη η ζωή μου μια λαχτάρα να ακούσω τη μελωδία που θα έρθει σε συνήχηση με τη δική μου.

Είμαι μυστικός. Γιατί η αλήθεια δεν κατοικεί στο προφανές, όπως ο πλούτος των ωκεανών δεν είναι στην επιφάνεια. Είμαι μυστικός γιατί έχω πτυχώσεις, ρυτίδες και ασυνέχειες. Είμαι μυστικός γιατί σιωπώ όταν πρέπει να μιλήσω και μιλώ όταν πρέπει να σιωπώ.

Είμαι μυστικός γιατί είμαι ερωτευμένος με την αλήθεια.

Ο κ. Α είπε ξανά:

Είναι πολλά που οφείλω να σέβομαι.

Είναι αρκετά που αξίζει να φοβάμαι.

Είναι μερικά που είναι καλό να αποφεύγω.

Είναι λίγα που είναι αναγκαίο να αποστρέφομαι.

Δεν υπάρχει τίποτα απ'όλα αυτά που να μην περιέχω.

Τα παιδιά είναι η απόλυτη έκφραση.

Οι έφηβοι είναι η καθαρή δράση.

Οι ενήλικες είναι η δραστηριότητα.

Οι ώριμοι είναι η δημιουργία.

Οι γέροντες είναι ο απολογισμός.

Ο κ. Α είπε πάλι:

Θέλω να γράψω αυτά που σκέπτομαι.

Θέλω να μιλήσω γι'αυτά που με πονούν.

Θέλω να εκφράσω αυτά που με πλημμυρίζουν.

Θέλω να φωνάξω γι'αυτά που με οργίζουν.

Θέλω να κραυγάσω γι'αυτά που με σκοτώνουν.

Κι έτσι ο κ. Α έμεινε σιωπηλός.

Η ευελιξία

Το σχήμα

Η κίνηση

Το βήμα

Είναι το να αποκτάς συνείδηση του χρόνου σου

Είναι το να υιοθετείς του κόσμου τον ρυθμό

Είναι το να ζηλεύεις στα άμορφα την απειροσύνη

Είναι το να ποθείς στα άχρονα την αθανασία…

Η αλήθεια

Το πρόσωπο

Το ένα

Το κανένα

Και μόνος συνεχίζεις

Μόνος εκπυρώνεσαι

Μόνος σου πολιορκείς

Μόνος σου αλώνεσαι

Η κίνηση

Η μουσική

Το έναυσμα

Το χρώμα

Είναι το να εκπλήσσεις

Κι όχι μόνο να εκπλήσσεσαι

Είναι το πληρώνεις

Κι όχι μόνο να πληρώνεσαι

Είναι ποτέ να μην σκοτώνεις

Ακόμη κι αν σκοτώνεσαι

[πρωτογραφή αρχές του αιώνα τούτου]

Του Θηρίου

 

Μίλτος Σαχτούρης [Με το πρόσωπο στον τοίχο]

Δμωή ιαχή

 

Το σώμα

ταρακουνήθηκε απ’την ερμαφρόδιτη σκέψη

του Ενός

ζεσταινόταν το θηλάζον έμβρυο

στο χώμα

κι εκεί

στερημένος από τον αγαπημένο μου

μέλανα ήλιο

σε σχημάτισα

σε υλοποίησα

σε λάτρεψα

ως την πιο απόμακρη ώρα

που στις ιαχές του ονείρου

μοιάζει άυλη

αλλά δεν είναι

ως την ιαχή

μέσα απ’την ειρκτή μου

που φιλοξενεί εμάς

κι έναν ακόμα

που σταγόνα σταγόνα

μας αφομοιώνει

εκείνος

αυξάνει

εμείς

ηδονικά

τε-λειώνουμε…

Natalia Baras 

"Blue apple "

"Κακό είναι η μη-αγάπη..."

 

«…Αν αιτιώδης αρχή του υπαρκτού είναι η ελευθερία της αγάπης τριών προσωπικών υποστάσεων^. αν, επομένως, η αγάπη ιδρύει το υπαρκτικό γεγονός και συνιστά το νόημά του (την αιτία και τον σκοπό του)^. αν η προσωπική Αιτιώδης Αρχή του υπαρκτού είναι αυθύπαρκτη και πληρωματική υπαρκτική ολοκληρία επειδή ο τρόπος της ύπαρξής της είναι σχέσεις αγαπητικής αλληλοπεριχώρησης του είναι, του θέλειν και του ενεργείν^. τότε η αγάπη, ως τρόπος του όντως υπαρκτού, είναι ό,τι στην ανθρώπινη γλώσσα και λογική χαρακτηρίζουμε αγαθό. Οπότε και θα πρέπει, λογικά, να ορίσουμε ως αντίθετο του αγαθού, δηλαδή ως κακό, ό,τι ως τρόπος υπάρξεως δεν είναι αγάπη. Με αυτά τα δεδομένα κακό είναι η μη-αγάπη, η μη αυθυπερβατική σχέση, η ύπαρξη ως ατομική αυτάρκεια, αυτονομία, αυτό-τέλεια, ιδιο-τέλεια…»

Χρ. Γιανναράς, Το Αίνιγμα του Κακού [Ίκαρος, 2009]