Ώρα της στάχτης

Τελειώνει ο Σεπτέμβρης. Είναι ώρα να σου πω

πόσο δύσκολο ήταν να μην πεθάνω.

Για παράδειγμα, απόψε,

έχω στα χέρια γκρίζα

βιβλία όμορφα που δεν καταλαβαίνω,

δεν θα μπορούσα να τραγουδήσω

αν και έχει σταματήσει πια η βροχή

και μου έρχεται χωρίς λόγο η θύμηση

του πρώτου σκύλου που αγάπησα παιδί.

Από χτες που έφυγες

υπάρχει υγρασία και κρύο μέχρι και στη μουσική.

Όταν θα πεθάνω,

μονάχα θα θυμούνται την πρωινή και φανερή μου αγαλλίαση,

τη σημαία μου χωρίς δικαίωμα να κουραστεί,

τη συγκεκριμένη αλήθεια που μοίρασα από τη φωτιά,

τη γροθιά που έκανα ομόφωνη

με την κραυγή από πέτρα που απαίτησε η ελπίδα.

Κάνει κρύο χωρίς εσένα. Όταν θα πεθάνω,

όταν θα πεθάνω

θα πουν με καλή πρόθεση

πως δεν ήξερα να κλαίω.

Τώρα βρέχει πάλι.

Ποτέ δεν ήταν τόσο βράδυ στις εφτά παρά τέταρτο

όπως σήμερα.

Έχω επιθυμία να γελάσω

ή να σκοτωθώ.

Ρόκε Ντάλτον
(Μετ: Γιώργος Μίχος)

Οι μυστικές ομιλίες των δέντρων...

 

Ρώμος Φιλύρας [ποίημα δημοσιευθέν στο περιοδικό Το 3^ο Μάτι (τ.3, Μάρτιος 1936)]

 

"...Στο μικρό πεζό, ημερολογιακού χαρακτήρα, ο Ρώμος Φιλύρας γράφει: ‘Διασκέλισα το κατώφλι του [ψυχιατρείου] σα νεκρός, όπως θα διασκέλιζα με ακέραιες τις αισθήσεις μου το κατώφλι του Άδη. Οι νοσοκόμοι και οι γιατροί με τις λευκές καμιζόλες που κατέβαιναν στα εξώθυρα να με παραλάβουν και με εψαχούλευαν με το βλέμμα τους, ένα βλέμμα μέχρι οστέων εξεταστικό και διασκεδαστικό, που μου ξήλωνε ραφή προς ραφήν- κρακ, κρακ, κρακ- σαν το τρυπάνι του νεκροσκόπου το πετσί και τα κόκκαλα και μου αναμόχλευε με τη λεπτή ερευνητική του αιχμή την καρδιά και την κόγχη του εγκεφάλου, μου έκαναν την εντύπωσιν –το θυμάμαι σα να’ναι τώρα- λευκοπτερύγων αγγέλων νεκροπομπών, που με εζύγιζαν στην τρομερή φλωροζυγαριά της αδυσώπητης κρίσεως, σε ποιο τάχα κύκλο του καθαρτηρίου ή της κολάσεως θα έπρεπε να με κατατάξουν’ (Γιάννης Δάλας, Ρώμος Φιλύρας. Μια παρουσίαση από τον Γιάννη Δάλα, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα, 1999).

 

...Απ τον Οκτώβριο του 1927 ο Ρώμος Φιλύρας νοσηλεύόταν στο Δρομοκαΐτειον Ψυχιατρείον, όπου τον επισκέπτονταν ‘αρκετοί λόγιοι’. Μια μαρτυρία, που καταγράφτηκε μετά το θάνατο του ποιητή, ανήκει στον Αστ. Κοββατζή: ‘Τον θυμάμαι σαν και τώρα, υπαρκτόν και απίθανο, να χάνεται με νευρικές κινήσεις μέσα στους μπλαβούς ίσκιους των πεύκων, δίχως σκοπό, δίχως ελπίδα σωτηρίας, δίχως παρηγοριά. Και πίσω να μένει σε κάθε βήμα του ένα τρομαχτικό ερωτηματικό προς τη φύση και τις μυστικές της δυνάμεις: Γιατί τόση εγκατάλειψη και άλλες φορές τόσος εξευτελισμός και τόση σκληρότητα προς το αγαπημένο ον του Θεού που περιπλανιέται μοναχό του και αβοήθητο στον μεγάλο και ανεξήγητο αυτόν κόσμο; Σιγά –σιγά, συνήθισε στην απομόνωση και την εγκατάλειψη, ήταν ευχαριστημένος και ώρες ολόκληρες καθόταν ακουμπισμένος στον κορμό ενός πεύκου, σαν κάτι να συλλογιόταν ή σα ν’αφουγκραζόταν τις μυστικές ομιλίες των δέντρων’..."

Πηγή: Elena Sartori, Το περιοδικό ‘Το 3^ο Μάτι’ (1935-1937)

Εκείνο που σκοτώσαμε το πενθούμε μόνον εμείς...

(Πολλά είχαν προηγηθεί… συζητήσεις, σιωπές, βλέμματα αθώα, βλέμματα ένοχα… αδιάφορο… στην αληθινή ζωή ‘δραματουργική συνέχεια’ δεν υπάρχει…)

Ευτυχώς η ποίηση δεν έχει ανάγκη τους ποιητές, της είπα και αρνήθηκα να την κοιτάξω στα μάτια. Δεν λέω πως απέφυγα απλώς. Γιατί είναι φορές που το βλέμμα στερεώνει την αλήθεια βαθύτερα απ’το λόγο ή το άγγιγμα ακόμη.

Και δεν αντέχεται…

Η ποίηση είναι ένας ολόκληρος κόσμος.

Ή μάλλον, είναι ο ίδιος ο πρώτος Κόσμος που γέννησε όλους τους κόσμους.

Κι ο κόσμος δεν έχει ανάγκη κανέναν από μας… υπήρχε πριν και θα υπάρχει μετά… έστω και σακατεμένος… γιατί τον παραλάβαμε καθαρότερο απ’όσο θα τον παραδώσουμε… τον παραλάβαμε αγνό και τον μολύναμε… τον παραλάβαμε όμορφο και τον ασχημύναμε… είναι ντροπή να σκεφτόμαστε πως υπάρχουμε εμείς και ο κόσμος… στην ουσία υπάρχει μόνον ο Κόσμος… εμείς είμαστε ένα θλιβερό και ρυπογόνο συστατικό του… ένα εξελικτικό λάθος, μια νοσηρή εξαλλαγή, ένα καρκίνωμα… γι αυτό και θ’αφανιστούμε σύντομα και η Φύση θα γιορτάζει.

Δεν έλεγε τίποτε μονάχα με άκουγε σκεπτική. Ξέρω πως είναι αυτό. Σκεπτικός θα πει, αναλογίζομαι και ανασυγκροτώ κάθε στιγμή τον ίδιο τον εαυτό μου… σαν ένα ολόγραμμα που τρεμοπαίζει και ξαναδυναμώνει… χάνεται κι έρχεται κάθε στιγμή.

Ποτέ δεν είμαστε εδώ ή εκεί… σταθερά, ολόκληροι, άρτιοι… το σώμα ίσως… μα η καρδιά είναι αλλού και ο νους κάπου αλλού… ολόκληροι κι ευθυγραμμισμένοι δεν είμαστε ποτέ… δεν θα το αντέχαμε… θα μας συνέτριβε…

Μοιάζουμε καμιά φορά με το φονιά που στέκεται πάνω απ’το θύμα του και κλαίει… πέρασε τη γραμμή που δεν έχει γυρισμό… διέπραξε το έγκλημα… και θρηνεί όχι για το αμετάκλητο και φρικώδες της πράξης του αλλά για τη μοναξιά του… πενθεί για τον ίδιο που στη γωνιά τον περιμένει ένας άλλος θάνατος… ο δικός του… γιατί δεν είμαστε ούτε παρόντες ούτε ζωντανοί… Νομίζουμε πως είμαστε ζωντανοί…

Κάποια κομμάτια μας έχουν ήδη πεθάνει… εμείς τα σκοτώσαμε… και μόνο εμείς μπορούμε να θρηνούμε γι αυτά…

Περπατούσαμε στον κατηφορικό δρόμο για το σπίτι. Η νύχτα ήταν υγρή, αφιλόξενη, γεμάτη κιόλας με την επόμενη μέρα…

Terre brûlée
David Senechal Photographie (polydactyle)

Ο φρουρός των ημερών...

   

Τα βράδια καμιά φορά βγαίνω έξω στα χωράφια, ανεβαίνω στις γραμμές του τρένου και ταξιδεύω στον χαμένο καιρό 

ύστερα ξαναγυρίσω στην πόλη κουρασμένος, κάθομαι σ’ένα μπαρ και πίνω, με συντροφιά ένα παραμύθι που δεν έμαθα ποτέ το τέλος του 

μπαλκόνια με απλωμένα ασπρόρουχα και γυναίκες που τα μαζεύουν απαλά σαν τα τακτοποιούν το ανέκφραστο 

κάτω απ’την πόλη ροχθούνε οι υπόνομοι με λόγια παλιών δημαγωγών 

Θεέ μου, τι ηλίθια που τέλειωσαν όλα 

νεανικά όνειρα που δεν πραγματοποιήθηκαν και μάς ακολουθούν χρόνια και θα πεθάνουν μαζί μας 

κι άλλοτε μια παράξενη αίσθηση ότι έχω ξαναζήσει, θυμάμαι πράγματα που δεν έγιναν ποτέ, 

αναγνωρίζω δρόμους που δεν έχω ξαναπεράσει 

είναι περίεργο αλλά οι άνθρωποι έχουν την ακλόνητη βεβαιότητα πως ο ήλιος θα βγει και τα’άλλο πρωί 

είναι τόσο ωραίο που το συμμεριζόμαστε όλοι μας 

οι γέφυρες τις νύχτες παίρνουν τ’άρρωστα παιδιά στα μυστικά τους ταξίδια 

η θάλασσα προχωράει στα βάθη του χρόνου, αλλά τ’αγάλματα κοιτάζουν πιο πέρα 

κάποτε φίλησα στα μάτια ένα κουτσό σκυλί 

ή πέθανα μέσα σε κάποιο λεωφορείο για να γλιτώσω το εισιτήριο 

φυσαρμόνικες  ασυλλόγιστες που ξοδεύτηκαν αλύπητα παρασυρμένες απ’το δειλινό 

κι ο ύπνος: ένας θάνατος χωρίς συνέχεια, η ερημιά που καπνίζει έν’ αποτσίγαρο πεταμένο στο δρόμο 

οι στίχοι ενός ξεχασμένου ποιητή που παρά την προοδευτικότητά μας εμείς δεν μπορούμε να τον ξεχάσουμε 

ή τι να την κάνω τη ζωή αφού δε γνώρισα τη μητέρα στα δεκάξι της χρόνια- 

τελικά δεν είμαι παρά ένας σύντροφος τρελός από καλύτερες μέρες 

μέσα στον ύπνο ξαναβρίσκω όλα εκείνα που έχασα 

κάποτε θα πω λόγια συναρπαστικά σαν ένα ποίημα που δεν γράφτηκε ακόμα 

οι μύγες λατρεύουν τους γέρους, κάθονται στο πρόσωπό τους, κανείς δεν τις διώχνει 

ύστερα τρέχουν στο τζάμι και γράφουν μικρά επιτάφια- 

κάθομαι και κοιτάω τη βροχή, τρεις άνθρωποι παίζουν ζάρια –κανείς δεν επέζησε για να κερδίσει 

στη σοφίτα έχουμε ν’ανεβούμε απ’τον καιρό που ήταν ο παράδεισος εκεί 

θυμάσαι τα πουλιά που θάψαμε παιδιά στην άκρη του κήπου; Από τότε στεκόμαστε σοβαροί καθώς πέφτει το βράδυ 

τα χέρια των τυφλών δισταχτικά σα να φοβούνται μην αγγίξουν το πεπρωμένο 

ώσπου το τρίξιμο μιας πόρτας, ύστερα από χρόνια, σου ανοίγει ένα νόημα βαθύτερο 

με μια λέξη: ένας μανιώδης συλλέκτης άστρων που δεν έχω τι να τα κάνω, 

ένας νοσταλγός μιας ευτυχίας που έζησα μέσα στ’όνειρο και ξύπνησα για να πεθάνω 

άνθρωποι αθώοι σαν άγραφες σελίδες 

άνθρωποι ανυπεράσπιστοι σαν τις σελίδες που γράφτηκαν πια. 

 

Τ. Λειβαδίτης  Βιολέτες για μια εποχή, 1985

Αδάμ

Το σύμπαν αντιφέγγιζε στο νωχελικό του βλέμμα.
Βάδισε πάνω στο παρθένο χορτάρι
και ξάπλωσε στη σκιά μιας συκιάς. Το χέρι,
κάτω απ’ το κεφάλι. Αποκοιμήθηκε.

Ήταν γλυκός ο ύπνος του, δίχως αναταραχή,
μες στη γαλάζια σιωπή της Εδέμ.
Είδε στ’ όνειρό του τα κρεματόρια του Άουσβιτς
και τους λάκκους με τα στοιβαγμένα πτώματα.

Είδε τα παιδιά του!
Μες στη μακαριότητα του παράδεισου
έν’ αχνόγελο απλώθηκε στο γαλήνιο πρόσωπό του.
Ονειρευόταν δίχως βαθειά να νοιώθει τίποτα,

γιατί ακόμα δεν ξεχώριζε το καλό απ’ το κακό.

ΓΙΕΒΓΚΕΝΙ ΜΙΧΑΗΛΟΒΙΤΣ ΒΙΝΟΚΟΥΡΟΦ

[ЕВГЕНИЙ МИХАЙЛОВИЧ ВИНОКУРОВ (1925 -1993)]: 

Μετάφραση: Σοφία Εμμ. Χατζιδάκη

http://thepoetoftheuniverse.wordpress.com/

Δάχτυλα...

 

Μου γέρασες πνοή μου

  

σου χαμογελώ πικρά

με βλέπεις;

μέσα απ’ το θολό σου βλέμμα

αντέχεις ακόμα να με βλέπεις;

κορίτσι των κερασένιων χειλιών

μεθυσμένο μου δέντρο

έχεις για ρίζες

όλες σου τις ματαιώσεις…

ένας μιθριδάτης πόνος

φιλοξενείται στο υπογάστριο της ψυχής μου

μου γέρασες αιώνα μου

καθώς σε νανούριζα γλυκά

εσύ αργοπέθαινες…

αλλά δεν το’ξερε κανείς μας

Μου γέρασες φωνή μου

  

σε περίμενα μόνος

κείνο το πρωινό του Αυγούστου

είχα στην αγκαλιά μου

όσο ήλιο είχα καταφέρει να μαζέψω

μικρά λουλούδια

δάκρυα καυτά

κι εκείνο το ακατανόητο βλέμμα

που έχουν οι ετοιμοθάνατοι…

μέσα στην αρχαία αγκαλιά μου

γέρασες ηδονή μου

και στάζεις μέλι κι αίμα

σώμα το σώμα

φόβο το φόβο

βλέμμα το βλέμμα

διαπερνάς τα δάχτυλά μου…

“handfull of love...”
Christopher Stanczyk

Να, μην κοιτάτε το βουνό, κοιτάξτε πέρα από το βουνό...

Η παράδοση και το Ιερό

 

«…Υπάρχουν δυο παραδοσιακά πεδία δράσης. Ο άνθρωπος ξοδεύει τον περισσότερο χρόνο του και τις πιο πολλές ικανότητές του στο πεδίο του μίσους, του ανταγωνισμού, του πολέμου και όλων αυτών. Και ένα μέρος του χρόνου του στο πεδίο της καλοσύνης -ένα μέρος, αλλά όχι ολόκληρο.  Ξοδεύει τις περισσότερες από τις ικανότητές του στο πρώτο παρά στο δεύτερο. Και υπάρχει μια ενέργεια, πρέπει να υπάρχει, που δεν ανήκει σε κανένα από τα δυο πεδία, γιατί και τα δυο ελέγχονται από τον άνθρωπο. Δεν ξέρω αν γίνομαι…

 

…Αυτά τα δυο πεδία ή περιοχές βρίσκονται μέσα στα όρια της ανθρώπινης αντίληψης, μέσα στις ανθρώπινες δυνατότητες. Και προσπαθούμε να μετακινηθούμε από την μια περιοχή στην άλλη, την καλοσύνη. Προσπαθούμε να μετακινηθούμε από τούτο σε κείνο, αλλά εμένα μου μοιάζει κι αυτό παραδοσιακό. Θέλω να μετακινηθώ σε κάτι άλλο. Έχουμε ξοδέψει την ενέργειά μας σ’αυτά τα δυο πεδία και νομίζω ότι υπάρχει ένα άλλο πεδίο που, αν μπορούσαμε να το αγγίξουμε, θα μας έδινε μια ενέργεια που δεν ανήκει σε κανένα από τα άλλα δυο…

 

…Απορρίπτουμε τον πόλεμο, το μίσος, τον ανταγωνισμό και όλα τα σχετικά, αλλά και πάλι προσπαθούμε να γίνουμε κάτι που είναι ανθρώπινης κατασκευής. Υπάρχει, λοιπόν, μια άλλη ενέργεια που δεν είναι ανθρώπινης κατασκευής; Μπορεί να εξασκούμαι στον διαλογισμό, μπορεί να εξασκούμαι στο να είμαι καλός, μπορεί να αγαπάω κάποιον ολοκληρωτικά, αλλά όλα αυτά εξακολουθούν να βρίσκονται μέσα στο πεδίο των πραγμάτων που έχει κατασκευάσει ο άνθρωπος. Τώρα, μπορούμε να πάμε στο άλλο;…

 

…Αναγνωρίζω ότι αυτά τα δυο πεδία δράσης είναι ανθρώπινης κατασκευής κι επομένως ελλιπή. Υπάρχει, λοιπόν, κάτι που είναι ολοκληρωτικά πλήρες; Και μπορεί ο νους μου να το συναντήσει, να το συλλάβει, να το κοιτάξει;…

...Τώρα, ρωτάω αν μπορούμε να βρεθούμε μέσα σε μια άλλη περιοχή όπου γίνονται θαύματα - μην κολλάτε στη λέξη ‘θαύμα’-, όπου κάτι καινούργιο μπορεί να συμβεί. Δεν ξέρω πώς να μιλήσω για όλα αυτά… Κοιτάξτε. Ο άνθρωπος έχει περάσει απ’όλα. Ένας καλός επιστήμονας λέει ‘θέλω να βρω μια περιοχή μια κατάσταση απ’όπου ρέει όλη η ζωή’. Εγώ το θέτω διαφορετικά, λέω ‘απ’όπου αρχίζουν τα πάντα’…

 

…Κοιτάξτε. Όταν ήμουν μικρός, ανατράφηκα ως ινδουιστής από τα οκτώ: η παράδοση, η μητέρα και ο πατέρας μου ήταν εξαιρετικά ορθόδοξοι ινδουιστές άνθρωποι, ζούσαν πολύ απλά, διαλογίζονταν, πήγαιναν στο ναό. Ύστερα κάποιοι άνθρωποι υιοθέτησαν εμένα και τον αδελφό μου. Είπαν ότι υπήρχε ένας Μεγάλος Διδάσκαλος που έλεγε ότι αυτό το αγόρι πρόκειται να γίνει… κλπ., κλπ. Το φρόντιζαν πολύ, το περιποιούνταν, το παρακολουθούσαν παντού και δεν του επέτρεπαν να πάει πουθενά μόνο του, επειδή υπήρχε πιθανότητα να το διαφθείρουν οι άνθρωποι. Το φρόντιζαν πολύ. Και κάποτε όλα αυτά σταμάτησαν. Και του είπαν ότι πρόκειται να γίνει ο Παγκόσμιος Διδάσκαλος. Και ήμουν μόνο ένα μικρό αγόρι γύρω στα δεκατρία, δεκατέσσερα, που δεν ήξερε τίποτε απ’όλα αυτά. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα σας μιλάω; Όσα άκουγα από το ένα αφτί έμπαιναν κι από το άλλο έβγαιναν. Δεν έγινα ούτε ινδουιστής ούτε Θεοσοφιστής. Αλλά εκείνοι μου έλεγαν ότι ‘ο διδάσκαλος που είναι αιώνιος’ κι όλα τα υπόλοιπα ‘θα μιλήσει μέσα από σένα’. Καταλαβαίνετε; Το μετέφραζαν σε πρόσωπο. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα σας μιλάω; Το μετέφραζαν σε πρόσωπο το οποίο συναντούσαν σε ένα διαφορετικό πεδίο, σε ένα πρόσωπο που τους έδινε μηνύματα κλπ. Ακούστε, όμως, προσεκτικά αυτό: Δεν είναι πρόσωπο. Τα πρόσωπα είναι πολύ μικρά όταν μιλάς για τα ουράνια. Τώρα, όταν αναθρέφεσαι έτσι, διαμορφώνεσαι είτε καταστρέφεσαι. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω; Ακούτε όλοι;

         Και μπορείτε τώρα, όλοι σας, να είστε εκείνο; Έτσι ώστε να είστε υπεύθυνοι απέναντι σε ό,τι πιο ιερό υπάρχει;Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω; Δεν μπορώ να το τοποθετήσω αλλιώς. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω; Είναι τόσο διαβολεμένα καινούργιο για εσάς! Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω;

Δάσκαλος: Χρησιμοποιήσατε τη λέξη ‘ιερό’. Αισθάνομαι ότι όλοι όσοι βρίσκονται εδώ έχουν σπαταλήσει πολύ χρόνο παρατηρώντας τον εαυτό τους αλλά μοιάζει με…

Κρισναμούρτι: Δεν θέλω να παρατηρώ τον εαυτό μου. Τελείωσα μ’αυτό. Συγγνώμη.

Δάσκαλος: Μα τότε βρίσκεται κανείς σ’αυτή την ιερότητα; Τι είδους σχέση υπάρχει;

Κρισναμούρτι: Πώς να σας το εξηγήσω;… Να, μην κοιτάτε το βουνό, κοιτάξτε πέρα από το βουνό. Πέρα από το βουνό βρίσκεται το αληθινό πράγμα. Κι εσείς λέτε: ‘Φιλαράκο μου, πώς να κοιτάξω πέρα από το βουνό αφού έχω μυωπία, αφού θυμώνω, αφού ζηλεύω; Αφού είμαι όλ’αυτά, πώς μπορώ να κοιτάξω πιο πέρα;’ Κι εκείνος λέει: ‘Για όνομα του Θεού, μην αρχίζετε από κει, αρχίστε από την άλλη πλευρά’. Κι εσείς λέτε: ‘Τι εννοείς λέγοντας άλλη πλευρά; Δεν ξέρω την άλλη πλευρά , δεν ξέρω πώς ν’αρχίσω από κει’. Κι έτσι βρίσκεστε πάλι πίσω, στις παλιές αρχές.

         Κοιτάξτε. Βρίσκομαι στην όχθη ενός μεγάλου ποταμού, κι εδώ έχουμε χτίσει σπίτια, ωραία σχολεία. Έχουμε καλούς ανθρώπους και βρόμικους στρατιωτικούς. Σ’αυτή την όχθη έχουμε κάνει όλα όσα έχει κάνει ο άνθρωπος. Κι εξακολουθούμε να παίζουμε σ’αυτή την όχθη κι έρχεται κάποιος και λέει: ‘Για όνομα του Θεού, φίλοι, μην το κάνετε αυτό γιατί δεν θα φύγετε ποτέ από αυτή την όχθη, δεν θα πάτε ποτέ στην άλλη όχθη. Πηγαίνετε στην άλλη όχθη και όλα θα τακτοποιηθούν εύκολα’. Κι εσείς λέτε: ‘Να πάρουμε βάρκα, να κολυμπήσουμε, τι πρέπει να κάνουμε;’ Κι εκείνος λέει: ‘Απλώς πηγαίνετε στην άλλη όχθη’, και σας αφήνει και φεύγει. Τι θα κάνετε; Αυτό που θα κάνετε είναι το δημιουργικό κι όχι το ‘τι πρέπει να κάνω’. Καταλαβαίνετε;

         Δεν μπορώ να το τοποθετήσω πιο ξεκάθαρα… Πείτε ότι είστε ένας επιστήμονας που κοιτάζει από το μικροσκόπιο. Κοιτάζοντας μέσα από το μικροσκόπιο, έχετε δει ένα σωρό πράγματα κι έρχεται κάποιος και σας λέει: ‘Μην κοιτάζεις μέσα από το μικροσκόπιο, έχεις πολύ περιορισμένο πεδίο. Τράβα τα μάτια σου από αυτό και κοιίτα’. Αυτό είναι όλο. Κι ύστερα σας αφήνει και φεύγει. Και τότε λέτε: ‘Εντάξει, είδα μέσα από μικροσκόπιο. Πάει αυτό. Τώρα θ’αρχίσω να κοιτάζω αλλιώς, γιατί ενδιαφέρομαι αληθινά, με καίει να κοιτάξω και όχι να ρωτάω πώς θα κοιτάξω ή τι πρέπει να κάνω ή τι πρέπει να πω ή ποια είναι τα εργαλεία του κοιτάγματος ή αν τα μάτια μου είναι εντάξει. Θα με καίει να κοιτάω’…»

 

Jiddu Krishnamurti

Απόσπασμα από συζήτηση στο Gstaad της Ελβετίας στις 28 Ιουλίου 1984

 

 

Πηγή: Τζίντου Κρισναμούρτι, Η Αίσθηση της Ευτυχίας [Krishnamurti, Think on These Things (This Matter of Cultrure)]. Μετ: Νίκος Πιλάβιος, Στεφανία Τάπτα, [Καστανιώτης, 2010]

Όλοι ταξιδεύουμε με το τσούρμο του Οδυσσέα...

(Από το ανέκδοτο έργο του Δ. Λιαντίνη)

Όλοι ταξιδεύουμε με το τσούρμο του Οδυσσέα. Το καράβι μας τραβά στους ανοιχτούς ορίζοντες του χρόνου. Σήμερα γλιστράμε πλησίστιοι με το ζέφυρο και με τους ετησίες. Αύριο ένας αιφνίδιος θρακιάς σηκώνεται από τα βουνά και το σύννεφο, και μας κατεβάζει ξυλάρμενους στην κοιλιά της καταιγίδας.

Ταξιδεύουμε στον πλόα του χρόνου με κόντρα τα κύματα και με τους ανέμους πειρατές. Και μπροστά μας καρτεράνε τα τέρατα και τα ξένα. Ο φόβος και οι καλές ελπίδες υφαίνουν το ρούχο της εμπειρίας μας στον αργαλειό του αγνώστου. Μας μαγνητίζει το ανείδωτο, και το ανείδωτο μας απειλεί. Παίζει μαζί μας και γελά το ναι και το όχι.

Θαμπά, πέρα από την αλισάχνη του πέλαγου ξαπλώνεται εκείνο το ακρωτήρι. Οι άνεμοι ταράζουν το πέτρινο σώμα του. Και η γλώσσα της θάλασσας γλείφει τις εξοχές και τα σκληρά άκρα.

Πίσω από το ανάσκελο μπόι του το μακρύ η τρίαινα του Ποσειδώνα αγριαίνει και κατακρούει τον πόντο. Εκεί έχει το νησί της η Κίρκη. Η Κίρκη περιμένει τους ναυτικούς με τα μάγια και τις βαθιές γητειές. Έτσι που περιμένει ο έρωτας τους νέους στη στροφή της ηλικίας τους. Και ο έρωτας πολλές φορές τρελαίνει τον άνθρωπο. Και τον κάνει να ξεχνά. Σπίτι, πατρίδα, ταξίδι, σκοπό, όλα τα ξεχνά ο ερωτευμένος. Βουλιάζει στο νέο του σύμπαν. Σαν το φωτόνιο πηδά σε άλλη στοιβάδα ζωής. Τότε στα μάτια των ανθρώπων που λογικεύουνται και νυστάζουν, στα μάτια δηλαδή των πολλών, ο ερωτευμένος φαντάζει γυρίνος και χοιρίδιο και ιππουρίδα. Σα βαλαντώσει ο έρωτας, μεταμορφώνει κιόλας.

Ταχιά η σχεδία του βίου μας παραπλέει εκείνα τ’ ακρογιάλια και τους μικρούς κάβους. Και ξαφνικά αντικρύζουμε τους Κίκονες. Και λίγο πιο πέρα, στη ροβόλα της θαλασσινής λαγκαδιάς, καρτερούν οι Λαιστρυγόνες. Ονόματα με ήχο αλλοίθωρο και στρεβλό. Όπως στρεβλό είναι και το μπλέξιμο των ανθρώπων με τις κακοτυχιές, τις αρρώστιες, τους σκοτωμούς. Στους Κίκονες και στους Λαιστρυγόνες μας απαντούν και μας παλεύουνε οι δικαστάδες και οι αφορεστάδες, οι ξενιτεμοί, οι χωροφύλακες, τα σανατόρια, οι σπετσιέρηδες και τα γραφεία κηδειών «Ο Μυστράς» και «Ο Λάζαρος». Και ακόμη τούτα τα τέρατα και τα καννιμπαλικά είναι η στέγνια και η ανεβροχιά, οι σιτοδείες και οι σεισμοί. Οι επιληπτικοί σεισμοί που ξεσηκώνουν τα σπίτια να σκοτώνουν τους ανθρώπους που τα χτίσανε.

Μακρυά, ακόμη πιο μακρυά, ξεχωρίζουμε εκείνη την κουκκίδα στου ματιού την άκρη. Εκεί είναι το νησί με τα ιερά ζώα του ήλιου Απόλλωνα. Τρακόσια εξήντα και πέντε γελάδια. Το καθένα και μια μέρα του ήλιου που ζητά να την ζούμε με κλιτότητα και με τάξη.

Γιατί η κάθε μέρα μας δεν είναι αναβλητή, ούτε ανταλλάξιμη. Και δεν γυρίζει πίσω όταν περάσει. Δεν ημπορούμε να σπαταλάμε το έχει της ανόητα και στο βρόντο. Απαγορεύεται να τα σφάξεις τα γελάδια του ήλιου.

Αύριο βέβαια θα ποντίσουν στο μικρό λιμανάκι του νησιού οι λογής ασεβείς. Καιροσκόποι, νεόπλουτοι, τυμβωρύχοι, κληρονόμοι τεράστιοι που δεν το περίμεναν, οι τυχεροί στο λότο. Και ακόμη οι φιλόδοξοι, οι μωροί, οι αριβίστες, οι κλέφτες. Και όσοι τους πόρεψε η τυφλή τύχη και καζάντισαν χαράμι.

Αυτοί θα τα σφάξουν τα γελάδια του Ήλιου. Θα αδειάσουν την ύπαρξη από το νόημά της. Και θα πεθάνουν χωρίς να ζήσουν. Χωρίς της ζωής τη νοστίμια και χωρίς του καλού τέλους το νόστο.

_________________

Πηγή: http://liantinis-o-daskalos-mas.blogspot.gr/2010/02/blog-post_15.html