Η παράδοση και το Ιερό
«…Υπάρχουν δυο παραδοσιακά πεδία δράσης. Ο άνθρωπος ξοδεύει τον περισσότερο χρόνο του και τις πιο πολλές ικανότητές του στο πεδίο του μίσους, του ανταγωνισμού, του πολέμου και όλων αυτών. Και ένα μέρος του χρόνου του στο πεδίο της καλοσύνης -ένα μέρος, αλλά όχι ολόκληρο. Ξοδεύει τις περισσότερες από τις ικανότητές του στο πρώτο παρά στο δεύτερο. Και υπάρχει μια ενέργεια, πρέπει να υπάρχει, που δεν ανήκει σε κανένα από τα δυο πεδία, γιατί και τα δυο ελέγχονται από τον άνθρωπο. Δεν ξέρω αν γίνομαι…
…Αυτά τα δυο πεδία ή περιοχές βρίσκονται μέσα στα όρια της ανθρώπινης αντίληψης, μέσα στις ανθρώπινες δυνατότητες. Και προσπαθούμε να μετακινηθούμε από την μια περιοχή στην άλλη, την καλοσύνη. Προσπαθούμε να μετακινηθούμε από τούτο σε κείνο, αλλά εμένα μου μοιάζει κι αυτό παραδοσιακό. Θέλω να μετακινηθώ σε κάτι άλλο. Έχουμε ξοδέψει την ενέργειά μας σ’αυτά τα δυο πεδία και νομίζω ότι υπάρχει ένα άλλο πεδίο που, αν μπορούσαμε να το αγγίξουμε, θα μας έδινε μια ενέργεια που δεν ανήκει σε κανένα από τα άλλα δυο…
…Απορρίπτουμε τον πόλεμο, το μίσος, τον ανταγωνισμό και όλα τα σχετικά, αλλά και πάλι προσπαθούμε να γίνουμε κάτι που είναι ανθρώπινης κατασκευής. Υπάρχει, λοιπόν, μια άλλη ενέργεια που δεν είναι ανθρώπινης κατασκευής; Μπορεί να εξασκούμαι στον διαλογισμό, μπορεί να εξασκούμαι στο να είμαι καλός, μπορεί να αγαπάω κάποιον ολοκληρωτικά, αλλά όλα αυτά εξακολουθούν να βρίσκονται μέσα στο πεδίο των πραγμάτων που έχει κατασκευάσει ο άνθρωπος. Τώρα, μπορούμε να πάμε στο άλλο;…
…Αναγνωρίζω ότι αυτά τα δυο πεδία δράσης είναι ανθρώπινης κατασκευής κι επομένως ελλιπή. Υπάρχει, λοιπόν, κάτι που είναι ολοκληρωτικά πλήρες; Και μπορεί ο νους μου να το συναντήσει, να το συλλάβει, να το κοιτάξει;…
...Τώρα, ρωτάω αν μπορούμε να βρεθούμε μέσα σε μια άλλη περιοχή όπου γίνονται θαύματα - μην κολλάτε στη λέξη ‘θαύμα’-, όπου κάτι καινούργιο μπορεί να συμβεί. Δεν ξέρω πώς να μιλήσω για όλα αυτά… Κοιτάξτε. Ο άνθρωπος έχει περάσει απ’όλα. Ένας καλός επιστήμονας λέει ‘θέλω να βρω μια περιοχή μια κατάσταση απ’όπου ρέει όλη η ζωή’. Εγώ το θέτω διαφορετικά, λέω ‘απ’όπου αρχίζουν τα πάντα’…
…Κοιτάξτε. Όταν ήμουν μικρός, ανατράφηκα ως ινδουιστής από τα οκτώ: η παράδοση, η μητέρα και ο πατέρας μου ήταν εξαιρετικά ορθόδοξοι ινδουιστές άνθρωποι, ζούσαν πολύ απλά, διαλογίζονταν, πήγαιναν στο ναό. Ύστερα κάποιοι άνθρωποι υιοθέτησαν εμένα και τον αδελφό μου. Είπαν ότι υπήρχε ένας Μεγάλος Διδάσκαλος που έλεγε ότι αυτό το αγόρι πρόκειται να γίνει… κλπ., κλπ. Το φρόντιζαν πολύ, το περιποιούνταν, το παρακολουθούσαν παντού και δεν του επέτρεπαν να πάει πουθενά μόνο του, επειδή υπήρχε πιθανότητα να το διαφθείρουν οι άνθρωποι. Το φρόντιζαν πολύ. Και κάποτε όλα αυτά σταμάτησαν. Και του είπαν ότι πρόκειται να γίνει ο Παγκόσμιος Διδάσκαλος. Και ήμουν μόνο ένα μικρό αγόρι γύρω στα δεκατρία, δεκατέσσερα, που δεν ήξερε τίποτε απ’όλα αυτά. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα σας μιλάω; Όσα άκουγα από το ένα αφτί έμπαιναν κι από το άλλο έβγαιναν. Δεν έγινα ούτε ινδουιστής ούτε Θεοσοφιστής. Αλλά εκείνοι μου έλεγαν ότι ‘ο διδάσκαλος που είναι αιώνιος’ κι όλα τα υπόλοιπα ‘θα μιλήσει μέσα από σένα’. Καταλαβαίνετε; Το μετέφραζαν σε πρόσωπο. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα σας μιλάω; Το μετέφραζαν σε πρόσωπο το οποίο συναντούσαν σε ένα διαφορετικό πεδίο, σε ένα πρόσωπο που τους έδινε μηνύματα κλπ. Ακούστε, όμως, προσεκτικά αυτό: Δεν είναι πρόσωπο. Τα πρόσωπα είναι πολύ μικρά όταν μιλάς για τα ουράνια. Τώρα, όταν αναθρέφεσαι έτσι, διαμορφώνεσαι είτε καταστρέφεσαι. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω; Ακούτε όλοι;
Και μπορείτε τώρα, όλοι σας, να είστε εκείνο; Έτσι ώστε να είστε υπεύθυνοι απέναντι σε ό,τι πιο ιερό υπάρχει;Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω; Δεν μπορώ να το τοποθετήσω αλλιώς. Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω; Είναι τόσο διαβολεμένα καινούργιο για εσάς! Καταλαβαίνετε για ποιο πράγμα μιλάω;
Δάσκαλος: Χρησιμοποιήσατε τη λέξη ‘ιερό’. Αισθάνομαι ότι όλοι όσοι βρίσκονται εδώ έχουν σπαταλήσει πολύ χρόνο παρατηρώντας τον εαυτό τους αλλά μοιάζει με…
Κρισναμούρτι: Δεν θέλω να παρατηρώ τον εαυτό μου. Τελείωσα μ’αυτό. Συγγνώμη.
Δάσκαλος: Μα τότε βρίσκεται κανείς σ’αυτή την ιερότητα; Τι είδους σχέση υπάρχει;
Κρισναμούρτι: Πώς να σας το εξηγήσω;… Να, μην κοιτάτε το βουνό, κοιτάξτε πέρα από το βουνό. Πέρα από το βουνό βρίσκεται το αληθινό πράγμα. Κι εσείς λέτε: ‘Φιλαράκο μου, πώς να κοιτάξω πέρα από το βουνό αφού έχω μυωπία, αφού θυμώνω, αφού ζηλεύω; Αφού είμαι όλ’αυτά, πώς μπορώ να κοιτάξω πιο πέρα;’ Κι εκείνος λέει: ‘Για όνομα του Θεού, μην αρχίζετε από κει, αρχίστε από την άλλη πλευρά’. Κι εσείς λέτε: ‘Τι εννοείς λέγοντας άλλη πλευρά; Δεν ξέρω την άλλη πλευρά , δεν ξέρω πώς ν’αρχίσω από κει’. Κι έτσι βρίσκεστε πάλι πίσω, στις παλιές αρχές.
Κοιτάξτε. Βρίσκομαι στην όχθη ενός μεγάλου ποταμού, κι εδώ έχουμε χτίσει σπίτια, ωραία σχολεία. Έχουμε καλούς ανθρώπους και βρόμικους στρατιωτικούς. Σ’αυτή την όχθη έχουμε κάνει όλα όσα έχει κάνει ο άνθρωπος. Κι εξακολουθούμε να παίζουμε σ’αυτή την όχθη κι έρχεται κάποιος και λέει: ‘Για όνομα του Θεού, φίλοι, μην το κάνετε αυτό γιατί δεν θα φύγετε ποτέ από αυτή την όχθη, δεν θα πάτε ποτέ στην άλλη όχθη. Πηγαίνετε στην άλλη όχθη και όλα θα τακτοποιηθούν εύκολα’. Κι εσείς λέτε: ‘Να πάρουμε βάρκα, να κολυμπήσουμε, τι πρέπει να κάνουμε;’ Κι εκείνος λέει: ‘Απλώς πηγαίνετε στην άλλη όχθη’, και σας αφήνει και φεύγει. Τι θα κάνετε; Αυτό που θα κάνετε είναι το δημιουργικό κι όχι το ‘τι πρέπει να κάνω’. Καταλαβαίνετε;
Δεν μπορώ να το τοποθετήσω πιο ξεκάθαρα… Πείτε ότι είστε ένας επιστήμονας που κοιτάζει από το μικροσκόπιο. Κοιτάζοντας μέσα από το μικροσκόπιο, έχετε δει ένα σωρό πράγματα κι έρχεται κάποιος και σας λέει: ‘Μην κοιτάζεις μέσα από το μικροσκόπιο, έχεις πολύ περιορισμένο πεδίο. Τράβα τα μάτια σου από αυτό και κοιίτα’. Αυτό είναι όλο. Κι ύστερα σας αφήνει και φεύγει. Και τότε λέτε: ‘Εντάξει, είδα μέσα από μικροσκόπιο. Πάει αυτό. Τώρα θ’αρχίσω να κοιτάζω αλλιώς, γιατί ενδιαφέρομαι αληθινά, με καίει να κοιτάξω και όχι να ρωτάω πώς θα κοιτάξω ή τι πρέπει να κάνω ή τι πρέπει να πω ή ποια είναι τα εργαλεία του κοιτάγματος ή αν τα μάτια μου είναι εντάξει. Θα με καίει να κοιτάω’…»
Jiddu Krishnamurti
Απόσπασμα από συζήτηση στο Gstaad της Ελβετίας στις 28 Ιουλίου 1984
Πηγή: Τζίντου Κρισναμούρτι, Η Αίσθηση της Ευτυχίας [Krishnamurti, Think on These Things (This Matter of Cultrure)]. Μετ: Νίκος Πιλάβιος, Στεφανία Τάπτα, [Καστανιώτης, 2010]
